Revānī Dīvānı Dībācesi

DĪBĀCE ¹

Ḥamd·i nā-maḥdūd ve s̲enā·yı nā-maʿdūd Ḥażret·i ʿİzzete ki mübdiʿ·i māhiyyāt ve muẖteriʿ·i ʿaḳl u ḥayātdur² celle celālehu ve ʿamme nevālehu.

Beyt

İrişmez ʿaḳl·ı kāmil ḥikmetine
Yetişmez kimse anuñ ḳudretine

Nes̲r

Zihī ẖālıḳ ki zümre·i insānı eşref·i maẖlūḳāt idüp ʿakl·ı reh-nümāyı ve fikr·i cihān-ārāyı ẕihn·i selīm ve ṭabʿ·ı müstaḳīm ile nuṭḳ·ı faṣīḥ ve kelām·ı ṣaḥīḥ erzānī görüp ve fażżalnāhüm ʿalā kes̲īrin mimmen ẖalaḳnā tafżīlā şerefiyle müşerref ve³ muġtenem buyurdı.

Beyt

Dilā ʿāciz durur vaṣfında⁴ idrāk
Ḳaçan vaṣf ider⁵ anı bir avuç ẖāk

Nes̲r

Zihī Ḳādir ki feṣāḥat meydānınuñ çābük-süvārlarına niyām·ı dehāndan tīġ·i ābdār·ı zebān virüp mülk·i naẓm u nes̲ri añlara müsaẖẖar itdi.

Beyt

Ne ulu pādişāh olur o Sübḥān
Kim anuñ kem⁶ ḳulıdur Mıṣra sulṭān⁷

Nes̲r

Zihī Mütekellim ki belāġat şekeristānınuñ ṭūṭīlerin āyīne·i efkār ile gūyā idüp şekkerīn-güftār itdi

Beyt

Zebān bir ṭūṭī·i şīrīn-suẖendür
Dil āyīne ḳafes aña dehendür

Nes̲r

Zihī Kāşif ki ġayb mestūrelerinüñ perde-güşālıġın dest·i ilhām ile āsān idüp müşāhedesin dīde·i idrāk·i dūr-bīne müyesser ḳıldı.

Beyt

Ḳamer ḥüsnini ḳılmışdur müretteb⁸
Hilāli aña itmiş ṭavk·ı ġabġab

Nes̲r

Zihī ʿAlīm ki debīristān·ı ʿirfānda taʿlīm ü irşād ile pīr·i ʿaḳlı ṭıfl·ı nev-āmūz ḳılup ẖavāṭır·ı insānı ki ẖulāṣa·i āferīnişdür gülistān·ı fażl u dāniş ḳıldı. Ve hezār-dāstān·ı zebānı būstān-serā·yı dehānda ḥamd ü s̲enāsiyle gūyā idüp aġṣān·ı beyānda dāstān·ı tebāreka'llāhu aḥsenü'l-ẖālıḳīn oḳındı.

Beyt

Ḳudreti ḳaṣrı içinde çarẖ bir kāşānedür
ʿAḳl·ı kāmil ʿilmi içre ṭıfl·ı mekteb-ẖānedür

Nes̲r

Zihī Raḥīm ki istiḥkām·ı esās·ı mülk ü millet ve esbāb·ı farż u sünnet içün enbiyā ve rüsūle şemʿ·i nübüvvet ve çerāġ·ı risālet müyesser idüp envār·ı irşādlarıyle güm-rāhān·ı bādiye·i ḍalālet ve pey-revān·ı kārbān·ı ẓulemāt·ı cehālete delīl oldılar. Ḫuṣūṣā ẖᾱce·i ʿālem ve muḳtedā·yı evlād·ı ādem müftī·i ẖıṭṭa·i melekūt münhī·i ʿālem·i ceberūt ʿandelīb·i gülistān ve mā yanṭıḳu ʿani'l-hevā ve ṭūṭī·i şekeristān in huve illā vaḥyun yūḥā Muḥammed Muṣṭafā ṣalavāta'llāhu ʿaleyhi ve ʿalā ālihi mā dāmetü'l-ʿarżu ve's-semā.

Mes̲nevī

Ḥabīb·i Ḥaḳ muʿīn·i ẖalḳ·ı ʿālem
Güzīn·i enbiyā vü faẖr·i Ādem

Muʿanber ṣaçları anuñ şeb·i Ḳadr
Münevver ruẖları anuñ meh·i bedr

Degüldür keh-keşān germ olup eflāk
Anuñ şevḳınden itmiş yaḳasın çāk

Riyāżetde aña olmaġa hem-reng
Ḳomış Ḥātem ḳuşaġı içine seng

Sarāyı menzil·i Rūḥü'l-Emīndür
Vücūdı raḥmeten li'l-ʿālemīndür

İki ʿālemde oldur ḳurretü'l-ʿayn
Ṭufeyli ḳaşlarınuñ ḳābe ḳavseyn

Serīr·i ʿarşa naʿleyni durur tāc
Emīn·i vaḥy u ṣāḥib-sırr·ı miʿrāc

Cihān kim teşnelikden ola bī-tāb
Aḳıda lūle·i sīmīnleri āb

Ne muʿcizdür o sīmīn ẖāmeye baḳ
Ki māhuñ nāẖunında eyledi şaḳ

Göñül yoḳ muʿcizātına nihāyet
Anuñ naʿtinde olmaz söze ġāyet

Odur çün Ḥaḳ yanında ẕāt·ı ekrem
Gerek söz muẖtaṣar vallāhi aʿlem

Nes̲r

Zihī müdebbir teˀkīd·i umūr·ı meṣāliḥ·i ʿālem ve teˀyīd·i mühimmāt·ı benī Ādem içün mülūk·i dīndār ve selāṭīn·i ẕevī'l-iḳtidārı ki tāc·ı ibtihāc·ı esūsulṭān ẓıllu'llāh ile muʿallā ve ser-efrāz ve ẖılʿat·i rifʿat ve ülü'l-emrü minküm ile muḥallā ve mümtāz idüp semā·yı devletlerinde āfitāb·ı ʿadl seyyāre ve felek·i ḥaşmetlerinde ḳamer-vār devvār olup ʿālem sāye·i himāyetlerinde āsūde-ḥāl ve ẖalḳ kenef·i ʿāṭıfetlerinde müreffehü'l-aḥvāl olmışlardur. Siyyemā ḥażret·i salṭanat-penāhī ve ẖılāfet·i dest-gāhī ki ṣaḥīfe·i ẖātır·ı şerīfleri maḥall·i nüḳūş·ı ḥaḳāyıḳ ve levḥ·i żamīr·i münīrleri mehbıṭ·ı envār·ı daḳāyıḳ ve deryā·yı ṭabʿ·ı gevher-efşānları maẖzen·i esrār·ı İlāhī ve ẕihn·i veḳḳād·ı dür-efşānları mevrid·i leṭāyif·i nā-mütenāhīdür dāyimā ʿahd·i şerīfinde ʿuḳūd·ı şerʿ muntaẓam ve her dem ʿaṣr·ı münīfinde cünūd·ı fısḳ münhezim.

Beyt

Ġıbṭa eyler ṭāʿatinüñ yirine Dārü's-Selām
Zühdi ṣaḥrāsı olupdur menzil·i Rūḥü'l-Emīn

Nes̲r

Bir gerdūn-iḳtidārdur ki āfitāb·ı ʿālem-tāb ḥükm·i saṭvetine ṭuġrā·yı şehriyārī ve bir refīʿ-miḳdārdur ki felek·i pür-encüm defter·i ʿaẓametine cild·i ṣadef-kārīdür.

Beyt

Hey ne ʿālī şāh olur ol ẖusrev·i ʿālī-cenāb
Ki‿işiginde altun üsküflü ḳulıdur āfitāb

Nes̲r

Es-sulṭān ibnü's-sulṭān ibnü's-sulṭān ibnü's-sulṭān Selīm ẖān ibnü's-sulṭān Bāyezīd bin sulṭān Meḥemmed bin Murād ẖān ẖallada'llāhu mülkehu ve ebbede salṭanatahu ilā ebedi'd-dühūri ve'l-ezmānuñ eyyām·ı hümāyūn ve rūzgār·ı meymūnlarında ehl·i ʿilme ziyāde izzet ve ṣāḥib·i fażla tamām raġbet olup şiʿr ü inşā ve naẓm·ı dil-güşāya iltifāt·ı şāhāne ve iʿtibārāt·ı pādişāhāne olınurdı. Ol cihetden erbāb·ı ḳarāyiḥ·i selīm ve aṣḥāb·ı ṭabāyiʿ·i müstaḳīm ġavvāṣlıḳlar idüp fikir deryāsından çıḳarduḳları dürr·i şāhvārdan söz ʿarūsına gūşvār iderlerdi ve suẖen-verān·ı cihān ve nükte-perdāzān·ı zamān ṣarrāflıḳlar eyleyüp⁹ maʿādin·i maḳālden cevāhir·i ẖayāl getürüp ebkār·ı efkāruñ¹⁰ sāʿidlerine mücevher sivārlar düzerlerdi. Her gāh ki muẖadderāt·ı ṭabīʿat ve ʿarāyis·i efkār serā-perde·i belāġat ve tütük·i feṣāḥatdan kilk·i ẖayāl·i daḳīḳ ve ḥulel·i maʿānī·i raḳīḳ ile muḥallā ve müzeyyen ḳılınup manẓara·i ṭāḳ·ı temāşā-gāhda cilveler idüp ḥüsn·i behçet·i dil-güşā ve ḥüsn·i cemāl·i cihān-ārā ile ʿuşşāḳı ḥayrān ve üftādeleri ser-gerdān iderlerdi.

Beyt

Yüri ʿāşıḳ naẓar eyle bu ḳaṣr·ı ʿālem-ārāya¹¹
Güzeller seyrin isterseñ gel imdi sen temāşāya

Nes̲r

Ve ebkār·ı efkār müşkīn ḳabālar geyüp Meryem-āsā cilve-gāh·ı ʿizz ü nāz ve gül-geşt·i iʿzāzda ẖırāmān ve gāh şāhid·i eşʿār müzellef maḥbūblar gibi maʿnā·yı rengīni zīnet·i ruẖsār idüp¹²seyrān-gāh·ı ẖavāṭırda ṣadr-nişīn olmışlardı.

Naẓm

Ne nāzükdür bu zībā dil-rübālar
Ṭonanmışlar geyüp rengīn¹³ḳabālar

Bularuñ ḥüsni çavlanmış ıraḳdan
Ki ʿālem ẖalḳı ʿāşıḳdur ḳulaḳdan

Nes̲r

İdrāk maḥāfilinüñ ṣadr-nişīnleri ve iẕʿān mecāmiʿinüñ pāk ü güzīnleri bunlaruñ ḥüsn ü cemāline ḥayrān ve nāz u kirişmelerine vālih ü ser-gerdān olmışlardı.

Beyt

Ḫāllerdür söz ʿarūsınuñ yüzinde zeyn içün
Noḳṭalar ṣanmañ ki düşmişdür ẖaṭ·ı eşʿārda

Nes̲r

şevḳ meyẖānesinüñ bāde-nūşları ve ẕevḳ ẖumẖānesinüñ mey-fürūşları sebū·yı eşʿār ve ḳırābe·i güftārdan müdām şarāb·ı ẖayāl¹⁴ile defʿ·i melāl iderlerdi.

Beyt

Ne sāġardur ki‿anuñ yoḳ inkisārı
Ne meydür ol ki‿anuñ olmaz ẖumārı

Nes̲r

Kelām bāġınuñ bülbül·i gūyāları ve naẓm gülistānınuñ murġ·ı ẖoş-nevāları gülbün·i gülistān·ı ʿibārāt ve ġonca·i bahāristān·ı istiʿārātdan suẖen-sāz ve naġme-perdāz olmışlardı.

Beyt

Ne gül-şendür ki‿anuñ yoḳdur ẖazānı
Ne güldür ol ki‿anuñ çoḳdur zamānı

Nes̲r

Ṣaḥāyif·i evrāḳ·ı ẖavāṭır·ı dānāyān ve defātir·i eczā·yı żamāyir·i ġazel- serāyān naẓm·ı dil-güşā ile mektūb u muḥaşşā olmışdur.

Beyt

Oḳınan meclisler içre şiʿr·i gevher-bārdur
Her göñül gūyā ki bir mecmūʿa·i eşʿārdur

Nes̲r

Ol sebebden naḳḳāş·ı naḳş-bend·i eşʿār ve ressām·ı beyt·i ābdār ki naḳşında Mānī ḥayrān ve resminde Erjeng ser-gerdāndur yaʿnī girih-güşā·yı fikr·i ʿamīḳ ve şemme-güdāẕ·ı żamīr·i daḳīḳ naḳş u¹⁵nigār ile her maṭlaʿı ġayret·i ẖuld·i berīn ve her beyti reşk-nigār-ẖāne·i çīn ḳılmışdur.

Beyt

Beytimüñ her kim naẓar ide içine ṭaşına
Dir hezārān āferīn taḥsīn anuñ naḳḳāşına

Nes̲r

Ṭūṭī·i ẖāme·i dü-zebān ve bülbül·i gülistān·ı beyān ġulġule·i ʿışḳ-engīz ve velvele·i şevḳ-āmīzi bu ḳafes·i ābnūs·ı eflāk ve bu gülşen·i zümürrüdīn·i ẖāk üzre ṣalup āvāze·i şiʿr·i bülend-pāye ve ṣadā·yı naẓm·ı refīʿ-pīrāyeden mesāmiʿ·i gūşe-nişīnān·ı kūy·ı maḥabbet ve gūş·ı hūş·ı mücāvirān·ı şehr·i meveddet memlū olup naġamāt·ı ʿışḳ ve terennümāt·ı ʿāşıḳı bile ṭāṣ·ı felek pür-ṭanīn¹⁶idi.

Beyt

Felek bir çengīdür sözdür ṣadāsı
Ne raġbet çenge olmasa nevāsı

Nes̲r

Cihān ṣarrāfları naẓm cevherine ṭālib ve devrān ẖᾱceleri metāʿ·ı şiʿrüme rāġıb olup dāyim tertīb·i dīvān ve her dem taḥrīr·i eşʿār·ı perīşān olmaġa¹⁷ ḥüsn·i iḳdām ve kemāl·i ihtimām gösterürlerdi. Eks̲eriyyā maḥbūblar nāme·i eşʿārumı ġonca·i zanbaḳ gibi ārāyiş·i destār ve ʿāşıḳlar ṭūmār·ı güftāruma ḥamāyil gibi¹⁸iʿtibār iderlerdi. Ammā ẖāṭır·ı fāṭırda ol niyyet ve żamīr·i ḳāṣırda ol ʿazīmet yoġ idi kim düşen eşʿār ve vāḳiʿ olan güftār sevāddan beyāża götürüleydi eks̲er düşen ḳaṣāyid memdūḥa vāṣıl olmaġ içün taḥrīr ve ṣādır olan eşʿār cānānelere irsāl olunmaġ içün tasṭīr olınurdı. İttifāḳ şol eyyāmda ki dil·i āşüfte-ḥāl ü perīşān-aḥvāl mücāvir·i Kaʿbe·i kūy·ı yār ve zāyir·i Ḥarem-ẖāne·i dildār olmaḳdan ferāġat eyleyüp ʿazm·i Beytu'llāh ve sefer·i Kaʿbe·i şerīfe şerrefehā'llāhu niyyet ve ʿazīmet göstermişdi.

Mes̲nevī

Nedür ol şān·ı aʿẓam ẕāt·ı ekrem
Ki olupdur ziyāret-gāh·ı ʿālem

Ya zāhiddür ki olmışdur siyeh-pūş
Gören anı ider deryā gibi cūş

ʿArūs·ı dehr anuñla buldı zīver
ʿİẕārında budur ẖāl·i muʿanber

Cihānda ʿizzeti çoḳ ḳadri ʿālī
Cemālin görmege ʿālem ṣafālı

Hilāl olmışdur aña ḥalḳa·i der
Ḳapusında güneş bir şemse·i zer

Nes̲r

Aṣḥāb·ı pür-ṣafā ve aḥbāb·ı bī-riyā bu bende·i ḥaḳīr ve bu ʿabd·i faḳīri muḥib-nevāzlıḳ eyleyüp müsāferet içün gūşe·i gülzār ve bir¹⁹dil-güşā merġ- zāra iledüp ezhār·ı nevbahār·ı pür-sürūrdan nūrün ʿalā nūr sırrı ẓuhūr bulmışdı ve sünbülzār Kaʿbe·i gülzāra perdedār olup menār·ı şāẖdan belābil·i müˀeẕẕinān·ı ḥūb-āvāz gibi²⁰ser-āġāz idüp dil·i muḳīmān ve ẖāṭır·ı muʿtekifān ṣadāyı dil-güşā ve nevā·yı cān-feżāsından mesrūr u şādān²¹ olmışlardı. Lālezār Münye bāzārı gibi ʿaḳīḳ·i rengīn ve mercān·ı s̲emīnden zīb ü zīnet bulmışdı.Mıṣra gülzār ve Nīle cūybār ve şāma benefşezār beñzeyüp ḳulūb·ı aṣḥāb ve ẖavāṭır·ı aḥbāb żamāyir²² bu temāşādan mesrūr ve bu seyrāndan pür-ḥużūr olup ebyāt u eşʿār oḳınmaġa işʿār olındı. İttifāḳ ṣoḥbetde şārib·i şarāb·ı cennet ve ʿayyāş·ı bezm-gāh·ı maġfiret maġfūr u merḥūm kirāmī Ḥażret·i Mevlānā Cāmī nevvera'llahe merḳadehunuñ dīvān·ı tamāmı bulunup yārān tefeˀˀül itdükden ṣoñra bendeye bu maṭlaʿ·ı şīrīn- maḳāl ḥasb·ı ḥāl vāḳiʿ oldı.

Beyt

Key büved yā Rab ki rū-der-Yes̲rib ü Baṭḥā künem
Geh be-Mekke menzil ü geh der-Medīne cā künem

Nes̲r

Yārān bu sırra ḥayrān ḳalup ümmīddür ki bi-ʿavni'llāhi Melikü'l-Mennān busefer·i saʿādet-encām ve bu müsāferet·i ʿizzet-fercām ki fi'l-ḥaḳīḳa ʿināyet·i İlāhī ve ḥimāyet·i nā-mütenāhīdür sizlere ve cemīʿ·i ḳarındaşlara müyesser ve muḳadder olmış ola ki muṭābıḳ·ı niyyet ve muvāfıḳ·ı ʿazīmet vāḳiʿ oldı diyü kerāmete ḥaml itdiler²³ Allāhümme yessir recā·yı vācib duʿā·yı vird·i zebān ve ẕikr·i lisān ḳılındı. Yārān daẖi muẖliṣlerin bu şevḳden pür-sürūr görüp yine iḳdām u ibrām gösterdiler ki perīşān sözlerüm taḥrīr ve nā-merbūṭ²⁴kelimātum tasṭīr olına.

Mes̲nevī

şu deñlü eyledi ibrāmı yārān
Ki oldum ben bu işde mest ü ḥayrān

Göñül gerçi degüldür buña ḳādir
Dilemez bunı kim incine ẖāṭır

Kişi ḳurtulmaḳ olur bendelikden
Velī ḳurtulımaz şermendelikden

Nes̲r

Bu ḥaḳīr daẖi anlaruñ cevābında bu emre imtis̲āl olınurdı līk siz ṣāḥib- kemāllerün naẓarlarında hem-ān Mıṣra şeker ve ʿAdene gevher ve Hinde ʿanber ve ẖutene müşk·i ezfer ve Yemene ʿaḳīḳ·i ḳıymetdār ve Bedaẖşāna laʿl·i ābdār iletmek gibidür bunuñ gibi ticāretden kişiye ne fāyide inildükde anlar daẖi ziyāde luṭf·ı ḳabūl gösterüp cevher ḳıymetden ve ḳumāş bahādanḳalmaz bu ʿöẕr degüldür²⁵ belki taʿallüldür inşā'llāhu'l-eʿazzü mülāḳat müyesser²⁶ olınca yārāna eglencedür diyü yine ibrām·ı bī-nihāye ve iḳdām·ı bī-ġāye gösterdiler. Eyle olsa el-ibrām muḥaṣṣılu'l-merām muḳteżāsınca anlaruñ ẖāṭır·ı ʿāṭırları ki miʿyār·ı naḳd·i kelāmdur muẖālefete mecāl olmayup²⁷ ʿışḳ zencīrinüñ esīri ve derd ü miḥnet esrārınuñ ẖabīri Revānī·i bī-ḳarār u āşüfte vü zār anṭaḳa'llāhu bi'l-ḥaḳḳı ve'ṣ-ṣavābi ve ẖallaṣahu ʿani's-suˀāli ve'l-cevāb.

Mes̲nevī

Gel ey şūrīde-dil maʿẕūr olduñ
Bu işde çünki sen meˀmūr olduñ

Baṣīret ehli añladı çü ḥālüñ
Daẖi ḳalmadı hīç ʿöẕre mecālüñ

Ele al ẖāmeyi göster maʿānī
Müzeyyen ḳıl yine silk·i²⁸ beyānı

Nes̲r

ʿĀşıḳlıḳ zamānında ʿışḳ vāsıṭası ve şeydālıḳ ʿāleminde şevḳ vesīlesi vuṣlat eyyāmında maḥabbet muḳteżāsı firāḳ günlerinde ḥurḳat iḳtiżāsı bahār mevsiminde ṣoḥbet germiyyeti maḥbūblar meclisinde şarāb keyfiyyeti cānāneler ibrāmı ve ʿāşıḳlar iḳdāmı ve fużalā muṣāḥabeti ve ʿuḳalā iltifātı ehl·i diller²⁹ raġbeti ve ṭālibler minneti ile didügi ebyāt ve eşʿār ki her birinüñ laṭīf maʿānīsi cām·ı naẓma şarāb·ı rengīn ve şīrīn ẖayālātı bezm·i ṣafāda nuḳl·ı şekkerīn olup muʿāşirān·ı meclis·i ẕevḳ bu meyẖānenüñ bādecisi ve ḥarīfān·ı bezm·i şevḳ bu kāşānenüñ sebū-keşi olmışlardı. Ḳalem·i iʿtiẕār bu ẖāme·i inkisār ile bu evrāḳa taḥrīre iḳdām ve bu eczāya tasṭīre ihtimām gösterdi.

Mes̲nevī

Gel ey cūyende·i³⁰ esrār·ı maʿnā
Gel ey gūyende·i³¹ güftār·ı maʿnā

Gel ey gevher-fürūş·ı naẓm u inşā
Gel ey cevher-fürūş·ı şiʿr·i ġarrā

Gel ey naḳḳāş·ı taṣvīr·i ẖayālāt
Gel ey ressām·ı taḥrīr·i maḳālāt

Ḫaṭ u maʿnādan isterseñ işāret
Bu ebyātum yeter saña beşāret

Ḫayāl·i naẓm·ı ġarrā ẖaṭṭ·ı dil-keş
Görinür gözlere beyt·i münaḳḳaş

Ḫaṭı beytüñ ten·i insāna beñzer
Ḫayāl anuñ içinde cāna beñzer

Maʿānīdür ẖaṭ·ı eşʿār içinde
Açılmış tāze güller ẖār içinde

Sevād·ı naẓmdur ṣan ṣaḥn·ı cennet
Terāzū vezndür maʿnā ḳıyāmet

Ḫayāl·i beyt ḳaṣr·ı kāmrānī
İki mıṣraʿdur iki nerdübānı

Ḫaṭ u maʿnī ki itmiş āşinālıḳ
Gice şemʿ ile bulmış rūşenālıḳ

Anuñçün dir görüp yār·ı suẖendān
Bulut içindedür ṣan māh·ı tābān

Hümā olmaḳ gerek maʿnānuñ adı
Ki beyt olmış durur iki ḳanadı

Yaẖod naẓmum ʿarūsı ẖaṭ yerine
Ṭaḳınmış³² zīnet içün ʿanberīne

Ne zībādur gör ol ṣāḥib-cemāli
Ki ẖaṭṭ u noḳṭa olmış zülf ü ẖāli

Bu nice maʿnā nice ẖaṭṭa beñzer
Hemān bir ḳaşı gözi ḳara dilber

Ya ʿāşıḳdur yine bir meh-liḳāya
Ki göñlegin boyamışdur ḳaraya

Güzel maʿnā ile ẖaṭṭ·ı dil-āvīz
Ṭurur³³ Gülgūn ile bir yerde şebdīz

Zihī ẖaṭṭ u zihī maʿnā·yı rūşen
Ṣanasın pehlevāndur geydi cevşen

Ḫayālüñ gūşe·i ẖaṭdur ṭuraġı
Olurmış bīşeler³⁴ arslan yataġı

Bu nice ṣayd olur³⁵ buña ne tedbīr
Bu arslana gerekdür iki zencīr

Nes̲r

İlāhī bu gül-deste·i³⁶ ṭarāvet-baẖşā·yı çemen·i maḥabbet ve bu naẖl·i nażāret-efzā·yı gülşen·i ḥayret maḥbūblar bezminüñ ārāyişi³⁷ ve ʿāşıḳlar meclisinüñ āsāyişi³⁸ olup ʿanādil·i şevḳ ve belābil·i ẕevḳ temāşāsından ḥayrān ve būy·ı dil-āvīzinden ser-gerdān olup āsāyiş·i cān·ı ẖasta ve güşāyişẕiẖāṭır·ı beste ola.

Beyt

Bu bāġbān·ı ṭabʿuma ṣad āferīn kim
Virdi cihāna naẓmum ile rāyegān gül

Nes̲r

Ve mercūdur ki bu lālezār·ı ẖayāl ve sebzezār·ı maḳāl seyrān-gāh·ı ẖavāṭır·ı ṣāḥib-kemāl ve temāşā-gāh·ı żamāyir·i ehl·i ḥāl olup ṭabʿ·ı ābdār ve ẕihn·i cūybārlarından naḍret·i tāze ve ẖaḍret·i bī-endāze ḥāṣıl eyleye.

Beyt

Gülzār·ı ṭabʿumuñ dirüben tāze güllerin
Bir naẖl baġladum ki‿ola ʿālemde yādgār

Nes̲r

Ve mütevaḳḳaʿdur ki bu reşeḥāt·i kilk·i ʿanber-bār ve nefaḥāt·i ẖāme·i siḥr-ās̲ār nesīm·i gülzār ve hevā·yı ezhār·ı nevbahār gibi cān-fezā vü rūḥ-perver ve dil-güşā vü ṣafā-güster olup ẖalḳ·ı ʿālem hevādārı olmaġ ile ḳadr ü iʿtibār bula.

Beyt

Yazmadan eşʿārumı olmış durur ḥayrān ḳalem
Bu perīşān sözlerümden oldı ser-gerdān ḳalem

Nes̲r

Ve mesˀūldür ki erbāb·ı naẓar ve aṣḥāb·ı baṣar bu evrāḳ·ı muẖaṭṭaṭa ve bu eczā·yı muẖabbaṭa dīde·i ḳabūl ile nāẓır olup ẖaṭāsın ıṣlāh buyurmaġla ʿuyūbın sātir olalar.

Mes̲nevī

Göñül çekme sözüñden infiʿāli
Bilür ehl·i dil olanlar bu ḥāli

Ḫaṭāsuz olmaz imiş hīç güftār
Olurmış bir gülüñ yanında biñ ẖār

Ḳıṭʿa

Revānī bu nice dīvānelikdür
Ki dīvān yazmaġa iḳdām idersin

Elüñe cām alup serẖoşlanursın
Hemān sen kendüñi bed-nām idersin

Mes̲nevī

İlāhī senden irmezse ʿināyet
Bu işde eylemez ʿaḳlum kifāyet

Beni sen şermsār itme İlāhī
Ki ṣıġındum saña ben yā İlāhī

Notes

¹BU.1.b. BS.3.b.
²ḥayātdur: ḥayāt BS.
³müşerref ve: -BS.
⁴vaṣfında: medḥinde BS.
⁵vaṣf ider: medḥ ide
⁶kem: bir BS.
⁷"Mıṣra sulṭān" ibaresinin üstünde İbn·i ʿOs̲mān" ibaresi yazılmış BS.
⁸Ḳamer ḥüsnini ḳılmışdur müretteb... 4. sayfa 3.: Ki‿işiginde altun üsküflü ḳulıdur āfitāb: -BU.
⁹eyleyüp: idüp BS.
¹⁰efkāruñ: fikretüñ BU.
¹¹ʿālem-ārāya BS.
¹²idüp: idinüp BU.
¹³rengīn: zībā BU.
¹⁴ẖayāl ile: ẖayāl içüp ve BU.
¹⁵naḳş u: naḳş·ı BS.
¹⁶pür-ṭanīn: pür-ṭınnet BU.
¹⁷olmaġa: itmeme BU.
¹⁸ḥamāˀil gibi: ḥamāˀil-vār BU.
¹⁹bir: żiyāfet içün BU.
²⁰gibi: -BU.
²¹şādān: şād-mān BU.
²²żamāˀir: -BU.
²³itdiler: ideler BU.
²⁴nā-merbūṭ kelimātum: bu tekellümātum BU.
²⁵degüldür: degül BU.
²⁶müyesser: -BU.
²⁷olmayup: olınmayup BU.
²⁸silk·i: mülk·i
²⁹ehl·i diller: ehiller BU.
³⁰cūyende·i: gūyende·i BU.
³¹gūyende·i: cūyende·i BU.
³²Ṭaḳınmış: Daḳınmış BU.
³³Ṭurur: Durur BU.
³⁴Bīşeler: mīşeler BU.
³⁵olur: ola BU.
³⁶gül-deste·i: gül·i BU.
³⁷ārāyişi: -BS.
³⁸āsāyişi: ārāyişi BS.

DĪBĀCE 1

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Mes̲nevī

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Naẓm

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Mes̲nevī

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Mes̲nevī

Nes̲r

Mes̲nevī

Nes̲r

Mes̲nevī

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Beyt

Nes̲r

Mes̲nevī

Ḳıṭʿa

Mes̲nevī

Notes

DĪBĀCE ¹