MUSAMMAṬLAR
-1-
DER NAʿT·İ SEYYİDÜ'L-MÜRSELĪN
mefāʿilün feʿilātün mefāʿilün feʿilün
I
| 1. | a. | Dilā cihāna naẓar it ki Ḥażret·i Ṣāniʿ |
| b. | Cemīʿ·i ṣunʿına dünyāyı eyledi cāmiʿ |
| 2. | a. | Kemāl·i ḳudreti ās̲ārıdur iki ʿālem |
| b. | ʿAceb mi ẖalḳ·ı cihān olsa emrine ṭābiʿ |
| 3. | a. | Nedür bu ḳaṣr·ı muḳarnes nedür bu şemse·i nūr |
| b. | Nedür bu ṭāḳ·ı zer-endūd u ḥöcre·i vāsiʿ |
| 4. | a. | Nedür bu kürsī·i zerrīn nedür bu ṭāḳ u revāḳ |
| b. | Nedür bu ṣīt ü ṣadā ki‿oldı ʿāleme şāyiʿ |
| 5. | a. | Nedür bu ṭop·ı muʿallaḳ nedür bu saḳf·ı refīʿ |
| b. | Ne ẖūb vażʿlar iḥdās̲ idüp durur vāżıʿ |
| 6. | a. | Ḳanı ya ḥūr u ḳuṣūr u ya Cennet·i Aʿlā |
| b. | Ki ʿayş u ʿişret içün anda yoḳ durur māniʿ |
| 7. | a. | İki cihānı anuñçün müzeyyen itdi Ḫudā |
| b. | Kim ola şaʿşaʿa·i nūr·ı Muṣṭafā lāmiʿ |
| 8. | a. | Bahār·ı gülşen·i ẖılḳat gül·i riyāż·ı vücūd |
| b. | Nigīn·i mühr·i risālet nişān·ı nāme·i cūd |
II
| 1. | a. | Ne ẕātdur kim anı medḥ ider Ḫudā·yı Aḥad |
| b. | Şerīf nāmına dirler Muḥammed ü Aḥmed |
| 2. | a. | Bahār gülleri yüz ṣuyın eyledi taḥṣīl* |
| b. | Ḳaçan ki ġarḳ·ı ʿaraḳ oldı ol ʿiẕār u o ẖad |
| 3. | a. | Vücūdı iki cihān ẖalḳınuñ ümīdi durur |
| b. | Saʿādet ehline olmışdur işigi mesned* |
| 4. | a. | Ne ẖᾱcedür ki gedālar ġanī olur anda |
| b. | Şefāʿati ḳapusında kimesneye yoḳ red |
| 5. | a. | İdindi luṭfını sermāye vaḳt·i ẖācetde |
| b. | Ḥabāb gibi ḳalanlar cihānda ṣıfrü'l-yed |
| 6. | a. | Kemāl·i luṭfına ḥad yoḳ ki ḳıldı ümmetine |
| b. | Egerçi şerʿ·i metīni içinde vardur ḥad |
| 7. | a. | Şefāʿatine cihān ẖalḳı muntaẓır elḥaḳ |
| b. | Vücūdı ʿālem·i ʿuḳbāya devlet·i sermed |
| 8. | a. | Celīs·i ẖāne·i vaḥdet enīs·i ḥöcre·i cān |
| b. | Muʿīn·i bay u gedā pādişāh·ı kevn ü mekān |
III
| 1. | a. | Şerīf ẕātını ẖalḳ itdi nūrdan Ḫālıḳ |
| b. | Keremler itdi ne var ise luṭfına lāyıḳ |
| 2. | a. | Cihānda başına gün ṭoġmaz idi ṣubḥuñ eger |
| b. | Cemāli nūrına olmasa ʿāşıḳ·ı ṣādıḳ |
| 3. | a. | Ne ẖulḳ olur bu ki ẖalḳı idindi kendüye ḳul |
| b. | Ne ḥüsn olur bu ki Allāhdur aña ʿāşıḳ* |
| 4. | a. | Görildi niçe niçe muʿcizātı ʿālemde |
| b. | ʿAceb mi cümle nebīlerden olsa ol fāyıḳ* |
| 5. | a. | Elinde eyledi tesbīḥ ẖurde·i aḥcār |
| b. | Öñinde berre·i biryān olup durur nāṭıḳ |
| 6. | a. | Cemāli çihre·i islāma virdi zīnet ü zīb |
| b. | Niteki eyledi rūşen cihān yüzin şārıḳ |
| 7. | a. | Cihān vücūdınuñ ol cānıdur ḥaḳīḳatde |
| b. | Ki ẖılḳati anuñ olmışdı cümleden sābıḳ |
| 8. | a. | Ṭırāz·ı ẖılʿat·i dünyā vü eşref·i ādem |
| b. | Emīr·i tāc·ı nübüvvet ser-āmed·i ʿālem * |
IV
| 1. | a. | Eyā güzīn·i beşer saña yoḳ durur hemtā |
| b. | Senüñ ḳudūmüñ ile buldı zīneti dünyā |
| 2. | a. | Ḳamer ki ẖāme·i engüştüñ ile şaḳḳ oldı |
| b. | Berāt·ı muʿcizeye urdı zer-nişān ṭuġrā* |
| 3. | a. | Nübüvvetüñ eli Mūsāyı aldı pençesine |
| b. | Egerçi ʿāleme gösterdi ol Yed·i Beyżā |
| 4. | a. | İçürse himmeti Ḫıżra ʿaceb mi Āb·ı Ḥayāt |
| b. | Anuñ dirisi durur daẖi Ḥażret·i ʿĪsā |
| 5. | a. | Yem·i nübüvvete Yūnus olup durur ġavvāṣ |
| b. | Dür·i saʿādete ẕāt·ı şerīfidür deryā |
| 6. | a. | Kelāmı ile güher ṭoldı dürc·i lā-uḥṣā |
| b. | Cemāli nūrına ġarḳ oldı burc·i ev-ednā |
| 7. | a. | Ḳaçan ki medḥüñ içün ẖāmeyi ele aldum |
| b. | Göñül ṣaḥīfesine eyledüm bunı inşā |
| 8. | a. | Muḳīm·i dār·ı nübüvvet müsāfir·i eflāk |
| b. | Ḫulāṣa·i dü cihān u netīce·i eflāk |
V
| 1. | a. | Şu dem ki ẕerrece nūra cihān idi muḥtāc |
| b. | Görinmez olmış idi zer-nigār taẖta·i ʿāc |
| 2. | a. | Müneccim idi felek kim nücūm aḥkāmın |
| b. | Yazardı ṣafḥa·i gerdūna idüp istiẖrāc |
| 3. | a. | İrişdi peyk·i saʿādet ki yaʿni Cebrāyīl |
| b. | Getürdi berḳ gibi bir Burāḳ u ẖılʿat ü tāc |
| 4. | a. | Felek ki ʿāleme ḳurmışdı ẖayme·i nīlī |
| b. | Sütūnı miḥver ü māh olmış idi aña kömāc |
| 5. | a. | Geyindi ẖılʿat ü tācı Burāḳa oldı süvār |
| b. | Yetişdi ḥażrete buldı metāʿ·ı ḳurb ü revāc |
| 6. | a. | Ne şāhid idi nübüvvet ki ʿārıżında anuñ |
| b. | Siyāh perçem·i pür-çīn idi şeb·i Miʿrāc |
| 7. | a. | Gelüp Resūli ṣaḥābe ziyāret eylediler |
| b. | Niteki ṣıdḳ u ṣafā ile Kaʿbeyi ḥuccāc |
| 8. | a. | Żıyā·yı mihr·i şerīʿat şuʿāʿ·ı nūr·ı yaḳīn |
| b. | Çerāġ·ı dīde·i islām u şemʿ·i ẖāne·i dīn |
VI
| 1. | a. | Ṣafā·yı vaṣf·ı cemīlüñle ey güzīn·i beşer |
| b. | Diler ki ẖāme yaza midḥatüñde bir defter |
| 2. | a. | Kim anı zīnet ide Çār Yār evṣāfı |
| b. | Çihār gūşesi tā beytümüñ bula zīver |
| 3. | a. | Biri ki Ḥażret·i Ṣıddīḳdür ṣafāsından |
| b. | Maḥabbetüñ deñizinde ol idi pāk güher* |
| 4. | a. | Biri de Ḥażret·i Fārūḳdur ki dünyāda |
| b. | ʿİbādet eylemek idi işi güci yekser* |
| 5. | a. | Biri de ṣāḥib·i nūreyn Ḥażret·i ʿOs̲mān |
| b. | Kim aña ḥilm ü ḥayā oldı bende vü çāker |
| 6. | a. | Birisi Ḥażret·i Ḥaydar ki Ẕü'l-feḳārı ile |
| b. | Müdām rāh·ı ġazāda ol idi ser-leşker* |
| 7. | a. | İlāhī irişe bir demde biñ selām ü dürūd |
| b. | Müdām bendeden evlād ü āle tā maḥşer |
| 8. | a. | Mekīn·i taẖt·ı saʿādet sezā·yı tāc ü külāh |
| b. | Kerīm ü müşfiḳ·ı ʿālem ḳasīm·i luṭf·ı İlāh* |
VII
| 1. | a. | Ḳaçan olur seni medḥ ide bile ehl·i kemāl |
| b. | İder çü vaṣf·ı cemīlüñ Ḫudā·yı celle celāl |
| 2. | a. | Bahār·ı muʿcizüñ ās̲ārı ey Nebiyyu'llāh |
| b. | Yemiş bitürdi şu dem kim dikildi ẖuşk nihāl |
| 3. | a. | Cihān içinde olan muʿcizātuña ḥad yoḳ |
| b. | Bu ḳudreti saña virmişdür Īzid·i Müteʿāl |
| 4. | a. | Diler saʿādet·i pā-būsuñ ile ola ʿazīz |
| b. | Ḳamer ki eyledi naʿleynüñe hilāli düvāl |
| 5. | a. | Şefāʿatüñden umar cümle mücrim ü ʿāṣī |
| b. | Şu gün ki ṣorıla dünyāda işlenen efʿāl |
| 6. | a. | ʿAceb Revāni ḳuluñuñ nice ola ḥāli |
| b. | Ki ẖıdmetinde anuñ var durur niçe ihmāl |
| 7. | a. | Ne var żaʿīf ise umar ḳapuñda ʿizz ü şeref |
| b. | Ki ẖoş görürler anı gökde olmaġ ile ẖilāl |
| 8. | a. | Ṣafā·yı behcet·i imrūz u ḥālet·i ferdā |
| b. | Ümīd·i yevm·i ḳıyāmet şefīʿ·i rūz·ı cezā* |
-2-
MERS̲İYE·İ SULṬĀN MAḤMŪD
feʿilātün feʿilātün feʿilātün feʿilün
I
| 1. | a. | Olma dünyāya sen ey ẖᾱce igende māyil |
| b. | Gözüñ aç ʿibret ile eyle naẓar ey āḳil |
| 2. | a. | Naḳdüñi virme bu çarẖuñ yeşil altunlusına |
| b. | Köhnemişdür boyanursın ṣaḳın olma ġāfil |
| 3. | a. | Sen ceres gibi fiġān eylemegi terk itme |
| b. | Çün fenā menziline baġlanur āẖır maḥmil |
| 4. | a. | Yollar üstinde güneş gibi yüzüñ ẖāk eyle |
| b. | Āsumān tā ki ḳura ẖaymeñi menzil menzil |
| 5. | a. | Giceler yan yaḳıl yumma gözüñ bīdār ol |
| b. | Şemʿ-veş olmaġa isterseñ eger rūşen-dil * |
| 6. | a. | Baġruña ṭaş baṣup ayaġa düş kūh-mis̲āl |
| b. | Tā ki ser-çeşme·i maḳṣūda olasın vāṣıl |
| 7. | a. | Çünki dās·ı meh·i nevle biçilür ʿömr ekini |
| b. | Mezraʿ·ı sebz·i felekden kişiye ne ḥāṣıl |
| 8. | a. | Yoḳ durur çünki cihān içre dilā hīç ḥużūr |
| b. | Devlete ʿāḳil olan olmaya hergiz maġrūr |
II
| 1. | a. | Dūd·ı āh ile cihān yüzi olup yine siyāh |
| b. | Görinür ẖāme devāt ile baña ṣūret·i āh |
| 2. | a. | Ferz gibi felek·i kec-revüñ oyunları çoḳ |
| b. | Her kimi taẖta geçürdi didi āẖır aña şāh |
| 3. | a. | Kemerinden yapışup sāye gibi yire çalar |
| b. | Gün gibi başına urmışken anuñ tāc u külāh |
| 4. | a. | Cām·ı faġfūrīyi çarẖ almasun artuḳ eline |
| b. | Şemʿ·i kāfūrīyi hergiz daẖi yaḳmasun māh |
| 5. | a. | Baş açuḳ yalıñ ayaḳ ṭaġa düşer nergis-vār |
| b. | Dīde·i ʿibret ile ʿāleme kim ḳılsa nigāh |
| 6. | a. | Gül kimüñ yañaġıdur lāle kimüñ çihresidür |
| b. | Diye bir bir ṣorana ḥāl dili ile giyāh |
| 7. | a. | Pehlevānken niçenüñ yire getürdi püştin |
| b. | Küştgīr·i felek olmaz kişiye püşt ü penāh* |
| 8. | a. | Yansun odlara güneş göklere boyansun dūd |
| b. | Ḳanı ol şāh·ı felek-mertebe Sulṭān Maḥmūd |
III
| 1. | a. | Tāc u taẖtı ḳoyuban ideli ʿuḳbāya sefer |
| b. | Tīġ ḳara geyüben iki büküldi ẖançer |
| 2. | a. | ʿĀlemüñ gözi aġarmış durur aġlamaḳdan |
| b. | Merḳadi üstine ṣanmañ ki ḳurıldı çāder |
| 3. | a. | Yüregin pāreledi ḥasretine döyemeyüp |
| b. | Böyle āhen-dil iken şāh ġamından şeşper |
| 4. | a. | Ḳanı ol şeh ki simāṭında felek çīnī idi |
| b. | Cūy·ı ḳadrinde güneş olmış idi nīlūfer |
| 5. | a. | Ṭīb·i aẖlāḳı içün ʿanber·i ter geydi siyāh |
| b. | Bezm·i ġarrāsı içün odlara yandı micmer |
| 6. | a. | Var ise her sözi bir dürr idi ṭabʿı ʿummān |
| b. | Ki ḳaṭār ile yanınca çekilürdi cevher |
| 7. | a. | Urdı çün ʿömri berātına ecel ṭuġrāsın |
| b. | Yüzi aġlar ḳalemüñ hīç açılmaz defter |
| 8. | a. | Çeşm·i şehzādeye çün irdi bu dem ẖᾱb·ı ecel |
| b. | Erisün şemʿ·i şeb-efrūz ḳo yansun meşʿal |
IV
| l. | a. | Devlet atından inüp ol şeh·i Cemşīd-nişān |
| b. | Ḳıldı tābūtı bu dem kendüzine taẖt·ı revān |
| 2. | a. | Gülşen·i salṭanatuñ serv·i gül-endāmı idi |
| b. | Serv-veş anuñ içün eyledi ẖāk içre mekān |
| 3. | a. | Ṣıdı ol dürr·i girān-māyeyi çün seng·i ecel |
| b. | Acıyup yüzine urdı kef·i bī-ʿad ʿummān* |
| 4. | a. | Görmeyelden o şehüñ meclis·i rūḥ-efzāsın |
| b. | Ḳana boyandı ḳadeḥ şemʿler oldı giryān |
| 5. | a. | Göge boyasa ne‿ola cāmesini māh·ı münīr |
| b. | Güneşüñ ṭutsa ne‿ola rūyını ġamdan yeraḳān* |
| 6. | a. | Gūşe·i çarẖda ṣanmañ ki şafaḳdur görinen |
| b. | Aġlamaḳdan felegüñ gözine oturmış ḳan |
| 7. | a. | Hecrine döyemeyüp çekdi elif gögsine tīr |
| b. | Ḥasret ü derdi ile ḳaddini nūn itdi kemān |
| 8. | a. | Aġlamaġ ile ḳızıl ḳana boyandı sancaḳ |
| b. | Kendüyi pāreledi ḳatlanımadı bayraḳ |
V
| 1. | a. | Yā İlāhī dilegüm bu ki‿ola cennetde muḳīm |
| b. | Luṭf u iḥsānuñ ile aña ire nāz u naʿīm |
| 2. | a. | Raḥm idüp merḥamet it ol şehe kim bendeñdür |
| b. | Çünki yoḳ sencileyin bir daẖi Raḥmān u Raḥīm |
| 3. | a. | Nūn-veş gūşe·i ʿadnüñde ne‿ola ṭutsa vaṭan |
| b. | Raḥmetüñ içre ḳarār itse ne var niteki mīm* |
| 4. | a. | Raḥmetüñ nūrına gün gibi olup müstaġraḳ |
| b. | Türbesinde ṭura ḳandīl-ṣıfat ʿarş·ı ʿaẓīm |
| 5. | a. | Āẖıretde keremi ẖᾱnı Revānī çoḳdur |
| b. | Dār·ı dünyāda anuñçün dinür Allāh Kerīm |
| 6. | a. | Cennet ehli arasında anı mümtāz eyle |
| b. | Virmiş idüñ çün aña luṭf u kerem ṭabʿ·ı selīm* |
| 7. | a. | Çün sefer itdi baḳā mülkine ol dünyādan |
| b. | Şāh devletle ola taẖt·ı ḥayāt üzre muḳīm |
| 8. | a. | Şeh·i ẖurşīd-nişān ẖusrev·i gerdūn-ʿaẓamet |
| b. | Ṭura başında anuñ gün gibi tāc·ı devlet |
-3-
MERS̲İYE·İ SULṬĀN ʿALEMŞĀH
* mefʿūlü fāʿilātü mefāʿīlü fāʿilün
I
| 1. | a. | Tīr·i belā vü miḥnete ādem nişān imiş |
| b. | Dest·i zamānede bu felek bir kemān imiş |
| 2. | a. | Çarẖuñ zamāne ehline ḥükmi revān geçer |
| b. | Zīrā berātına güneş altun nişān imiş |
| 3. | a. | Şekl·i hilāl kim görinür burc·ı çarẖdan |
| b. | Aḥvāl·i ʿālemi dimege bir zebān imiş |
| 4. | a. | Bu çarẖ·ı pür-sitāre ki gevher-fürūşdur |
| b. | Bāzārı ḳoñ anuñla ki sūdı ziyān imiş |
| 5. | a. | Bir tābẖānedür felek·i lāciverd-naḳş |
| b. | Bir iki üç gün anda kişi mīhmān imiş |
| 6. | a. | Ol gülsitān·ı luṭf u ṣaʿādet ḳanı görüñ |
| b. | Kim göz yaşı anuñ içün āb·ı revān imiş |
| 7. | a. | Bir ejdehā durur ne umarsın bu çarẖdan |
| b. | Ḳavs·i ḳuzaḥ ki görinür aña dehān imiş |
| 8. | a. | Bārī yıḳılsa çarẖ bozılsa bu bārgāh |
| b. | Gün ṭoġmasaydı ʿāleme görinmeseydi māh |
II
| 1. | a. | Ne‿içün yüzini yerlere urur ki āfitāb |
| b. | Yā ḳara yaṣlu gibi ne‿içün yaş döker seḥāb * |
| 2. | a. | Gök cāmesini māh ne‿içün egnine alur |
| b. | Yā aḳ ridāsını niye atar yere şihāb |
| 3. | a. | Ne‿olmış ki pāre pāre ider kendüzini ẖaṭ |
| b. | Ḳana neden boyadı yüzin ṣafḥa·i kitāb |
| 4. | a. | Bāʿis̲ ne ḥayret ile ṣalar serv başını |
| b. | Mūcib nedür ki ṣuya atar tācını ḥabāb* |
| 5. | a. | Ḥikmet nedür ki bülbül ider dāyimā fiġān |
| b. | Bu nice sır durur ki geyer ḳaralar ġurāb |
| 6. | a. | Muṭrib eliyle çeng niye ṣaçını yolar |
| b. | Def gögsini gerüp ne içün iñiler rebāb |
| 7. | a. | Dīvāne-veş bu ẖalḳ niçe döginüp yürür |
| b. | Ne‿içün fiġān u zārī ḳılurlar ya şeyẖ ü şāb |
| 8. | a. | Şeb aldı egnine yine ḳara libāsını |
| b. | Şehzādenüñ meger ṭutar ol daẖi yasını |
III
| 1. | a. | Mātem ṭutup durur aña serv·i revān daẖi |
| b. | Baġrında baş olupdur anuñ āşiyān daẖi |
| 2. | a. | Dīvāne oldı ṭaşlar ile döginüp yürür |
| b. | Başı açuḳ yalıñ ayaḳ āb·ı revān daẖi |
| 3. | a. | Çün ser-firāz olmadı ol serv·i salṭanat |
| b. | Çāk eylesün yaḳasını gül gülsitān daẖi |
| 4. | a. | Oldı çü yer yüzinde bunuñ gibi ḥādis̲e |
| b. | Ḳan aġlamaġa başladı ẖalḳ·ı cihān daẖi* |
| 5. | a. | Bārān degül durur yere gökden revān olan |
| b. | Tükürdi ʿālemüñ yüzine āsumān daẖi |
| 6. | a. | Ḳıldı ḳılıc bu mātem içün cāmesin siyāh |
| b. | Boynını egdi gördi bu ḥāli kemān daẖi |
| 7. | a. | Tīri atuñ yabana vü elden ḳılıcı ḳoñ |
| b. | Ṭopraġa düşdi çünki şeh·i kāmrān daẖi |
| 8. | a. | Şehzāde·i yegāne ʿAlemşāha ḥayf u āẖ |
| b. | Ol server·i zamāneye ol şāha ḥayf u āh |
IV
| 1. | a. | Tesbīḥ idüp ḥabābı geçürsin ḳo cūybār |
| b. | Ḳılsun duʿāyı ravżada el ḳaldurup çınār |
| 2. | a. | Ben dimezem ki öldi vü gitdi zamāneden |
| b. | Bir genc idi ki gizledi ẖāk içre rūzgār |
| 3. | a. | Ṭaġ üzre ṣanmañuz görinenler bulut durur |
| b. | Bir ḳara çul alup durur egnine kūhsār |
| 4. | a. | Şimşek degül durur görinen bang·i raʿd ile |
| b. | Bir odlu āhıdur feleküñ olmış āşikār |
| 5. | a. | Yanında ḳulları ḳaralar ṣarınup ṭurur |
| b. | Gülzār·ı luṭf çevresi olmış benefşezār * |
| 6. | a. | Ṣayyād·ı çarẖ yine niçe ḥīle itdi kim |
| b. | Devlet ġażanferini bu dehr eyledi şikār* |
| 7. | a. | Ol şehriyāra ẖayf ki daẖi cuvān idi |
| b. | Devlet hümāsına ḳapusı āşiyān idi* |
| 8. | a. | (Eksiktir. Hemistich missing.) |
| b. | (Eksiktir. Hemistich missing.) |
V
| 1. | a. | Yā Rabbi rūḥ·ı pākine cennet maḳām ola |
| b. | Hem-ṣoḥbeti Resūl ʿaleyhi's-selām ola |
| 2. | a. | Rıḍvān u ḥūr hem-dem ü yārı olup müdām |
| b. | Kevs̲er şarābını içe ʿayşı müdām ola |
| 3. | a. | Her gūşesini seyr ide gülzār·ı cennetüñ |
| b. | Her yaña şāẖ·ı Ṭūbī gibi ẖoş-ẖırām ola |
| 4. | a. | Dünyāda hükmi nāfi idi ẖalḳ·ı ʿāleme |
| b. | Cennetde ḥūrīler daẖi emrine rām ola |
| 5. | a. | Vaḳt oldı kim Revāni şehe idesin duʿā |
| b. | Sözi igen uzatma ki ẖayrü'l-kelām ola* |
| 6. | a. | Söyündi ise bād·ı fenādan o şemʿ·i luṭf |
| b. | Şol āfitāb·ı burc·ı kerem müstedām ola |
| 7. | a. | Ṭolundı ise kevkeb·i burc·ı şeref bu dem* |
| b. | Devlet göginde mihr·i saẖā ber-devām ola |
| 8. | a. | Dünyāya ey göñül ide mi ʿāḳil iʿtimād |
| b. | Dārāyı añma Kisrīyi ḳo ḳanı Keyḳubād |
-4-
ḲAṢĪDE·İ REVĀNĪ BERĀY·I SŪR·İ FERHĀD PAŞA
* mefʿūlü fāʿilātü mefāʿīlü fāʿilün
I
| 1. | a. | Mesrūr ḳıldı ʿālemi bu sūr·ı pür-sürūr |
| b. | Zī meclis·i şerīf ü zihī ʿālem·i ḥużūr |
| 2. | a. | Oldur cihān ʿarūsına zīb ü bahā viren |
| b. | Kem çeşm bu zamānede ḥüsninden ola dūr * |
| 3. | a. | Oldur cihānda ġayret·i ẖuld·ı berīn olan |
| b. | Kim ẖılḳatinde yoḳdur anuñ ẕerrece ḳuṣūr |
| 4. | a. | Cennet hevāsını unudur zīnetin gören |
| b. | Ölmek ẖayāli ẖāṭırına eylemez ẖuṭūr* |
| 5. | a. | Ḳaçan buẖūr eyleseler ʿūd u ʿanberi |
| b. | Micmer aṣardı her yañadan zülf ü ʿayn·ı hūr* |
| 6. | a. | Firdevs bāġı güllerinüñ naẖlidür bu mūm |
| b. | Ki‿uçmaġa ṭurur anda ẓuhūr eyleyen ṭuyūr |
| 7. | a. | Meclis ḳıyāmet oldı ayaġ üzre geldi şemʿ |
| b. | Müˀmin gibi yüzinde ne var berḳ urursa nūr |
| 8. | a. | Ḫıdmet zamānı geldi çü ġılmāna gel diñüz |
| b. | Zeyn eylemege meclisi RıÑvāna gel diñüz |
II
| 1. | a. | Sāḳī getür şarābı ḳo ḥūrī kelāmını |
| b. | Darü's-selāmuñ almadı meclis selāmını* |
| 2. | a. | Şerbet yerine kişi şarāb·ı Ṭahūr içer |
| b. | Gösterdi ẖalḳa niʿmeti cennet ṭaʿāmını |
| 3. | a. | Beñzer ki misk nāfesini açdı her ḳadeḥ |
| b. | Ṭoldurdı ẖoş ḳoẖu ile ʿālem meşāmını* |
| 4. | a. | Her gördügine baş ḳoyuban ṭolular içer |
| b. | Meclisde gör ṣurāḥīlerüñ iltiyāmını |
| 5. | a. | Ḳan derlere batup ayaġ üstinde ẖoş ṭurur |
| b. | Ḫıdmetde sāġaruñ görüñ e ihtimāmını |
| 6. | a. | Seyrāna çıḳdı ay ile gün çarẖ ṭamına |
| b. | Bu defʿa ṣoḥbetüñ göricek izdiḥāmını* |
| 7. | a. | Dāyim ne ʿayş olur bu nice ṣoḥbet·i laṭīf |
| b. | Cennetde dirler idi bu ʿişret devāmını |
| 8. | a. | Cennet mi sūr ki‿eyledi şerbetleri sebīl |
| b. | Kimi şarāb·ı Kevs̲er içer kimi Selsebīl* |
III
| 1. | a. | Bu nice sūr olur bu ḳıyāmetdür ey felek |
| b. | Bir ḥūrī ile cemʿ ola dünyāda bir melek |
| 2. | a. | Gerdūn ile şafaḳ mı bu yāẖod ṣaçu içün |
| b. | Birisi al aṭlas u biri yeşil beñek |
| 3. | a. | Ṣanmañ şihābdur gice bezminde görinen |
| b. | Güller ṣaçardı meclise gerdūn etek etek* |
| 4. | a. | Ay ile gün getürdi iki nūrdan ṭabaḳ |
| b. | Çarẖuñ simāṭına ṣıġa mı bu bişen yimek |
| 5. | a. | Ḳanına aş yererdi her açuñ şol iştihā |
| b. | Meclis içinde baġlamasaydı anı çörek |
| 6. | a. | Yollu yolınca ḳondı yine şekker āleti |
| b. | Bekler öñinde fīller ile atlar yedek |
| 7. | a. | Çeşm·i zamāne görmeye bu sūr gibi sūr |
| b. | Biñ yıl daẖi dönerse felekler çeküp emek |
| 8. | a. | Gün gibi çarẖa girse ne‿ola cām·ı pür-neşāṭ |
| b. | Bu bezme māh sofra durur Kehkeşān simāṭ |
IV
| 1. | a. | Görmiş felek meger şeb·i ḥınnāsına yaraḳ |
| b. | Ḥınnā degül mi kāsesi içindeki şafaḳ |
| 2. | a. | Yılduz gibi fişekler atılduġını görüp |
| b. | Seyrāna geldi cümle kevākib be baḳ be baḳ |
| 3. | a. | Bu bezm içinde māh ile gerdūn gūyiyā |
| b. | Bir ẖūb çengīdür ki açılmış boyun ḳulaḳ |
| 4. | a. | Bu āsumānī ḳubbeye baş egmedi hele |
| b. | Dāne birinç ile görinen şu yeşil ṭabaḳ |
| 5. | a. | Şeftālūsını almaludur māmūniyyenüñ |
| b. | Senbūse bezm içinde hemān emmelü ṭudaḳ* |
| 6. | a. | Yer yüzi ṭoldı ẖalḳ·ı cihān ṭoydı niʿmete |
| b. | Andan felek gedāları almış çanaḳ çanaḳ |
| 7. | a. | Hep ṣu yerine şerbet idi anda içilen |
| b. | Kim gördi bunı kim ola ṣu içmege yasaḳ |
| 8. | a. | Sāḳī ḳo şerbeti şu mey·i ẖoş-güvārı gör |
| b. | Bu sūr ẖıdmetine irişen bahārı gör |
V
| 1. | a. | Bezme piyāleler nice rindāne geldiler |
| b. | Devrān güzelleri yine meydāna geldiler |
| 2. | a. | Bu orta yerde devr iden ṭolular degül |
| b. | Ay u güneş bu meclise seyrāna geldiler |
| 3. | a. | Nergisle lāle ayaġı üstinde ṭuramaz |
| b. | Gözinde anlaruñ yine mestāne geldiler |
| 4. | a. | Güller piyāle almış ele ġoncalar yatuḳ |
| b. | Anlar bu bezme şöyle levendāne geldiler |
| 5. | a. | Yer öpdiler şükūfeyi görüp benefşeler |
| b. | Ḥaḳ bu ki pīr öñine yetīmāne geldiler |
| 6. | a. | Bu sūr medḥin itmege aġız bir itdiler |
| b. | Şol tāze ġoncalar ki gülistāna geldiler |
| 7. | a. | Çeng ü rebābı söyledi bezm içre muṭribā |
| b. | Çün ʿarż·ı ḥāl·i āṣaf·ı devrāna geldiler |
| 8. | a. | Ferhād-nām ḥażret·i paşa·yı kāmyāb |
| b. | Kim ehl·i fażla işigidür merciʿ ü meˀāb |
VI
| 1. | a. | ʿĀlemde ʿizz ü devlet ile kāmrān ola |
| b. | Ṣadrı vezāretüñ aña dāyim-mekān ola |
| 2. | a. | Meydān·ı rezm içinde yanar od durur hemān* |
| b. | Anuñla ṭutuşa ya nice pehlevān ola* |
| 3. | a. | Şol gün ʿadū öñinde ki ser-keşlik eyleye |
| b. | Ḫançer hilāl aña felek bozdoġan ola |
| 4. | a. | Şeh devletinde Şāmı ne var fetḥ eylese |
| b. | Anuñ ki gün gibi ḳılıcı zer-nişān ola* |
| 5. | a. | Nām u nişān Revāniye medḥüñ yeter hemān |
| b. | Naẓmum ʿarūsına umaram kim nişān ola |
| 6. | a. | Vaṣfuñda tāze naẓmumı Saʿdī görüp didi |
| b. | Yā gülsitān ola bu yaẖod būstān ola |
| 7. | a. | Gül deste deste ola benefşe demed demed |
| b. | Şol gülşenüñ içinde ki ol bāġbān ola |
| 8. | a. | Ḫāmem ẖayāl güllerinüñ naẖl-bendidür |
| b. | Naẓmum sevād ẖaṭṭ ile şehrüñ levendidür |
VII
| 1. | a. | ʿĀlem bu naẓm·ı tāze ile nevbahār olur |
| b. | Rengīn sözümle rūy·ı zemīn lālezār olur |
| 2. | a. | Meclisde oḳınursa eger tāze sözlerüm |
| b. | Ṣoḥbet içinde her yaña güller nis̲ār olur |
| 3. | a. | Bu nice naẓm olur ki cihān ʿāşıḳı geçer |
| b. | Raʿnā güzel gibi ne ʿaceb şīvekār olur |
| 4. | a. | Bir söz ile açıldı yine niçe ġoncalar |
| b. | Gül gelmesün bu meclise kim şermsār olur |
| 5. | a. | Rengīn sözümi kāse·i şemse yazar felek |
| b. | Altun ḳadeḥde ṣanki mey·i ẖoş-güvār olur |
| 6. | a. | Yazılsa vaṣfı ḥaşra degin olmaya tamām |
| b. | Yüz biñ kitāb olursa daẖi iẖtiṣār olur |
| 7. | a. | Evṣāf·ı sūr şöyle ḳıyāmet yazıldı kim |
| b. | Maḥşer olınca ẖalḳa bu bir yādigār olur |
| 8. | a. | Ḥaḳ devletini ṣāḥibinüñ eylesün mezīd |
| b. | Her gicesini Ḳadr ide her bir günini ʿīd* |
Manuscript Variants
1. BS., SE. Tevḥīd·i Ḫudā·yı ʿazze ismuhu lā yümkinu ḥadduhu veresmuhu, BU.
* 1.II.2.a. gülleri: günleri, BU.
* 1.II.3.b. olmışdur: olmış durur, SE. mesned: sened, SE.
* 1.III.3.b. Allāhdur: Allāh durur, BU.
* 1.III.4.a. Görildi: Görindi, SE.
* 1.III.8.b. Emīr·i: Emīn·i, SE.
* 1.IV.2.b. muʿcizeye: muʿcizüñe, SE.
* 1.VI.3.b. pāk güher: yek gevher, BU.
* 1.VI.4.b. yekser: eks̲er, BU.
* 1.VI.6.a. Birisi: Biri de, SE.
* 1.VI.8.a. taẖt·ı: baẖt u, SE.
* 1.VI.8.b. Kerīm·i: Kerīm ü, BU. müşfiḳ·ı: müşfiḳ u, SE.
* 1.VII. -BU.
2. BS., Mers̲iye·i Revānī Berāy·ı Sulṭān Maḥmūd, SE
* 2.I.5 b. olmaġa isterseñ eger: olmaġ eger ister iseñ, SE.
* 2.II.7 a. getürdi püştin: getürd'arḳasını, SE.
* .IV.3 b. bī-ʿad: bī-ḥad, SE.
* 2.IV.5 a. māh·ı: mihr·i, SE.
* 2.V.3 a. ne‿ola: ne var, SE.
* 2.V.6 a. arasında anı mümtāz: arasında‿anı müsellem, SE.
3. BS., Mers̲iye·i Revānī Berāy·ı ʿAlemşāh, SE.
* 3. BS. 44b, SE. 28a
.* 3.II.1 b. ne‿içün: niçe, BS.
* 3.II.4 b. atar: ata, SE.
* 3.III.3 b. yaḳasını gül: yaḳayı gül·i, SE.
* 3.III.4 a. Oldı çü: Çün oldı, SE.
* 3.III.5 a. olan: olup, SE.
* 3.IV. Görüldüğü gibi bu bend eksikdir. SE. nüshasında 4.beyitle 5.beyit arasında 1 beyitlik boşluk var.
* 3.IV.5.b. çevresi: ravżası, SE.
* 3.IV.6.b. dehr: dem, SE.
* 3.IV.7.b. ḳapusı: işigi, BS.
* * 3.V.7.a. Ṭolundı: Ṭolındı, SE.
* 3.V.7.b. saẖā: felek, SE.
* 4. SE., et-Tercīʿ, BS., Terkīb·i Bend, BU.
* 4. BS. 42b, BU. 25a, SE. 43a.
* 4.I.2.b. Kem çeşm bu: Kim çeşm·i bed, BU.
* 4.I.4.a. gören: görüp, BU.
* 4.I.5.a. ʿanberi: ʿanberīn, BU., SE.
* 4.II.1.b. almadı: eyledi, BS., SE.
* 4.II.3.b. ḳoẖu: ḳoḳu, BU.
* 4.II.6.b. göricek: görüben, BU.
* 4.II.8.a. şerbetleri: şerbetlerin, BU.
* 4.III.3.b. ṣaçardı: açardı, BU.
* 4.IV.5.b. ṭudaḳ: ṭuṭaḳ, BS.
* 4.VI.2.a. yanar od: bir āteş, BU.
* 4.VI.2.b. Anuñla ṭutuşa ya: Anuñ ile ṭutuşa, BU., SE.
* 4.VI.4.b. zer-nişān: zer-feşān, BS.
* 4.VII.8.a. eylesün: eyleyüp, BU.
* 4.VI.4.b. zer-nişān: zer-feşān, BS.
* 4.VII.8.a. eylesün: eyleyüp, BU.